VI
Vết nứt sàn, dầm, vách bê tông mà chỉ trám bề mặt thì vài tháng sau thường nứt lại, nước vẫn tìm đường thấm vào. Bơm keo epoxy xử lý nứt bê tông là cách đưa keo vào tận lòng vết nứt để liên kết hai mép bê tông thành một khối. Bài này đi từng bước, từ khảo sát, cấy kim, trám mặt, bơm áp lực đến nghiệm thu, kèm những lỗi anh em hay gặp ngoài công trường.
Bơm keo epoxy xử lý nứt bê tông là gì, khi nào nên dùng?
Bơm keo epoxy là phương pháp dùng máy bơm áp lực đẩy keo epoxy độ nhớt thấp qua kim bơm (packer) vào vết nứt, lấp đầy khe nứt rồi đóng rắn, dán hai mép bê tông lại. Phương pháp phù hợp với vết nứt đã ổn định, không còn chuyển vị, cần khôi phục tính liền khối và ngăn nước, khí xâm nhập vào cốt thép.
Trường hợp anh em hay gặp: nứt sàn mái, sàn vệ sinh do co ngót; nứt dầm, cột sau khi tháo cốp pha; nứt vách tầng hầm, bể nước; nứt tại mạch ngừng thi công.
Phân biệt vết nứt bề mặt và vết nứt kết cấu
Trước khi bơm, anh em cần xác định vết nứt thuộc loại nào:
- Nứt bề mặt (nứt chân chim, nứt co ngót dẻo): nông, mảnh, dạng mạng lưới. Thường xử lý bằng vật liệu chống thấm đàn hồi phủ vết nứt, không nhất thiết phải bơm.
- Nứt sâu, nứt xuyên, nứt có hướng rõ ràng: chạy dọc hoặc xiên qua cấu kiện, có thể thấm nước ra mặt sau. Đây là đối tượng chính của bơm keo epoxy.
- Nứt kết cấu đang phát triển (nứt do lún, quá tải, cốt thép gỉ trương nở): cần kỹ sư kết cấu đánh giá nguyên nhân trước. Bơm epoxy lúc này chỉ xử lý triệu chứng, vết nứt mới sẽ xuất hiện ngay cạnh.
Bơm epoxy hay bơm PU? Chọn đúng vật liệu
| Tiêu chí | Bơm keo Epoxy | Bơm keo PU (Polyurethane) |
| Mục đích chính | Liên kết, khôi phục tính liền khối của bê tông | Chặn nước rò rỉ, trám kín khe |
| Trạng thái vết nứt | Khô hoặc ẩm nhẹ, đã ổn định | Đang rỉ nước, có áp lực nước |
| Tính chất sau đóng rắn | Cứng, cường độ cao | Đàn hồi, nở trương khi gặp nước |
| Vết nứt còn chuyển vị | Không phù hợp | Phù hợp hơn |
| Vị trí điển hình | Dầm, cột, sàn, vách cần liền khối | Tầng hầm, bể nước, mạch ngừng đang thấm |
Nguyên tắc ngắn gọn: cần liền khối thì bơm epoxy, cần chặn nước đang chảy thì bơm PU. Nhiều công trình làm kết hợp: bơm PU chặn nước trước, khi khe đã khô thì bơm epoxy sau
Chuẩn bị trước khi bơm keo epoxy
Khảo sát và đánh dấu vết nứt
- Đo bề rộng vết nứt bằng thước đo vết nứt hoặc kính lúp có vạch chia, ghi lại tại nhiều điểm.
- Đo chiều dài, xác định hướng và độ sâu: nứt có xuyên qua cấu kiện không, mặt sau có vệt ẩm không.
- Kiểm tra vết nứt còn phát triển hay không: dán tem theo dõi (thạch cao hoặc tem kính) ngang vết nứt, theo dõi trong một khoảng thời gian; tem nứt ra nghĩa là vết nứt còn chuyển vị.
- Đánh dấu bằng sơn hoặc bút toàn bộ tuyến nứt, vị trí dự kiến khoan kim, chụp ảnh lưu hồ sơ.
Bề rộng vết nứt cho phép, độ sâu cần xử lý phụ thuộc hồ sơ thiết kế và điều kiện môi trường của cấu kiện. Anh em đối chiếu với chỉ dẫn kỹ thuật của dự án và tiêu chuẩn thiết kế kết cấu bê tông hiện hành [cần kiểm tra: TCVN 5574:2018 về giới hạn bề rộng vết nứt; TCVN 9343:2012 về bảo trì kết cấu BT, BTCT].
Vật tư và dụng cụ cần có
| Hạng mục | Mô tả | Ghi chú |
| Keo epoxy bơm | Epoxy 2 thành phần, độ nhớt thấp để chảy sâu vào khe | Chọn độ nhớt theo bề rộng vết nứt] |
| Keo epoxy trám mặt | Epoxy dạng paste, đặc, không chảy | Dùng bịt kín bề mặt vết nứt và cố định kim |
| Kim bơm (packer) | Kim cấy thép hoặc nhựa có van một chiều | Đường kính khớp mũi khoan |
| Máy bơm | Máy bơm tay hoặc máy bơm điện có đồng hồ áp | Kiểm soát áp lực bơm |
| Máy khoan, mũi khoan | Khoan bê tông | Đường kính theo kim bơm |
| Máy mài, chổi, máy hút bụi, máy thổi | Vệ sinh vết nứt và lỗ khoan | Bề mặt sạch quyết định độ bám |
| Bảo hộ | Găng tay, kính, khẩu trang | Epoxy có thể gây kích ứng da |
Quy trình bơm keo epoxy áp lực cao 7 bước
Dưới đây là quy trình bơm keo epoxy phổ biến ngoài công trường. Các thông số cụ thể (tỷ lệ trộn, thời gian thao tác, áp lực, thời gian đóng rắn) l
Bước 1: Vệ sinh và mở bề mặt vết nứt
Dùng máy mài hoặc bàn chải sắt làm sạch dọc tuyến nứt, rộng khoảng vài cm mỗi bên, loại bỏ vữa trát, sơn, dầu mỡ, rêu mốc. Hút bụi kỹ. Lớp trám mặt ở bước 4 chỉ bám tốt khi bề mặt sạch, chắc, không bở.
Bước 2: Khoan lỗ cấy kim bơm
Khoan xiên góc (thường khoảng 45°) sao cho lỗ khoan cắt qua mặt phẳng vết nứt ở giữa chiều dày cấu kiện, các lỗ bố trí so le hai bên vết nứt. Khoảng cách giữa các kim thường lấy theo chiều dày cấu kiện và bề rộng vết nứt, phổ biến trong khoảng 15–30 cm. Vết nứt càng mảnh, kim càng phải dày.
Khoan xong, thổi sạch bụi trong lỗ bằng khí nén hoặc bơm thổi tay. Bụi khoan còn lại là nguyên nhân phổ biến làm tắc đường keo.
Bước 3: Lắp và siết kim bơm
Đóng hoặc vặn kim bơm vào lỗ khoan, siết cho phần cao su nở ra ép chặt thành lỗ. Kim phải đủ chặt để chịu được áp lực bơm mà không bật ra. Với vết nứt mảnh, nông, một số công trình dùng đế kim dán bề mặt thay cho kim khoan.
Bước 4: Trám kín bề mặt vết nứt
Dùng keo epoxy dạng paste trám kín toàn bộ tuyến nứt giữa các kim, kể cả quanh chân kim. Với vết nứt xuyên, cần trám cả mặt sau nếu tiếp cận được. Chờ lớp trám đủ cứng theo mới bắt đầu bơm; bơm sớm, áp lực sẽ đẩy bung lớp trám và keo trào ra ngoài.
Bước 5: Trộn keo epoxy bơm
Trộn thành phần A và B đúng tỷ lệ ghi trên bao bì, bằng máy khuấy tốc độ thấp cho đến khi đồng màu. Chỉ trộn lượng keo dùng hết trong thời gian thao tác (pot life); keo bắt đầu đặc lại thì không còn chảy sâu vào khe.
Bước 6: Bơm keo theo thứ tự
- Vết nứt đứng (vách, cột): bơm từ kim thấp nhất, đi dần lên trên.
- Vết nứt ngang (sàn, dầm): bơm từ một đầu, đi dần sang đầu kia.
- Tăng áp từ từ, giữ áp ổn định để keo có thời gian len vào khe. Không tăng áp đột ngột để “ép cho nhanh”.
- Khi keo trào ra ở kim kế tiếp, đóng van kim đang bơm, chuyển máy sang kim đó và tiếp tục.
- Sau một khoảng thời gian, bơm bù lại các kim đầu tiên vì keo có thể đã thấm sâu thêm và tụt mức.
Áp lực bơm phụ thuộc loại keo, bề rộng vết nứt và thiết bị. Anh em lấy theo khuyến nghị của nhà sản xuất keo và theo dõi đồng hồ áp trong suốt quá trình .
Bước 7: Hoàn thiện
Chờ keo đóng rắn hoàn toàn , cắt bỏ kim bơm sát mặt bê tông, mài phẳng lớp trám bề mặt. Trám lại đầu lỗ khoan bằng vữa sửa chữa hoặc keo epoxy nếu cần thẩm mỹ, sau đó chuyển sang lớp hoàn thiện hoặc lớp chống thấm.
Nghiệm thu sau khi bơm keo epoxy
Nghiệm thu dựa trên hồ sơ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật dự án và nhật ký thi công. Các bước kiểm tra thường làm:
- Kiểm tra trực quan: toàn tuyến nứt đã được trám kín, keo đã trào qua các kim liên tiếp.
- Đối chiếu nhật ký bơm: lượng keo tiêu thụ ở từng kim, áp lực, thời gian. Kim nào ăn keo quá ít hoặc quá nhiều so với các kim khác cần xem lại.
- Khoan lấy mẫu lõi tại vị trí đại diện (khi hồ sơ yêu cầu) để kiểm tra keo đã lấp đầy khe đến độ sâu cần thiết.
- Ngâm thử nước với sàn mái, sàn vệ sinh, bể chứa trước khi làm lớp hoàn thiện.
Những lỗi thường gặp khi bơm epoxy xử lý vết nứt
- Bơm vào vết nứt còn chuyển vị: keo epoxy cứng không theo kịp chuyển động, vết nứt mới xuất hiện cạnh đường keo.
- Bơm vào vết nứt đang rỉ nước: nước trong khe làm keo epoxy thông thường khó bám và khó đầy khe. Chặn nước trước (thường bằng PU) hoặc chọn loại epoxy cho môi trường ẩm .
- Không thổi sạch lỗ khoan: bụi khoan bít đường keo, keo không xuống được.
- Lỗ khoan không cắt qua vết nứt: khoan sai góc hoặc sai khoảng cách, keo chỉ vào lỗ chứ không vào khe.
- Bơm khi lớp trám chưa đủ cứng: lớp trám bung, keo trào ra ngoài, tốn vật tư.
- Tăng áp quá nhanh, bỏ qua bơm bù: khe chỉ đầy phần nông gần kim, phần sâu còn rỗng.
- Trộn sai tỷ lệ hoặc trộn quá nhiều một lần: keo không đóng rắn hết hoặc đặc lại trong máy.
Sau khi bơm keo epoxy có cần chống thấm thêm không?
Có, với các vị trí tiếp xúc nước thường xuyên. Bơm epoxy xử lý đường nứt cụ thể, còn bề mặt xung quanh vẫn có thể có vết nứt chân chim, lỗ rỗ và sẽ phát sinh vết nứt nhỏ mới theo thời gian. Một lớp chống thấm đàn hồi phủ toàn bề mặt giúp hệ thống bền hơn.
| Vị trí sau khi bơm | Gợi ý lớp chống thấm Asia Star | Định mức tham khảo |
| Sàn vệ sinh, ban công, sân thượng trước khi lát gạch | AFLEX 2K A201 (chịu áp lực nước cao, phủ vết nứt) | 1,5–2 kg/m² cho 2 lớp |
| Tầng hầm, bể nước, bề mặt còn ẩm | AFLEX 2K A115 (thi công được trên bề mặt ẩm) | 1,2–1,5 kg/m² cho 2 lớp |
| Mái, sân thượng lộ thiên cần lớp có màu | AFLEX PU WETFIX AP300 (không ngả vàng, kháng rêu mốc) | Sàn 1–1,5 kg/m²; không dùng khu ngâm nước liên tục |
| Tường đứng ngoài trời | AFLEX WETFIX AC250 (đàn hồi cao, kháng UV) | Tối thiểu 2 lớp, cách nhau 4 giờ |
| Bề mặt bê tông yếu, xốp | Primer W290 làm lớp lót | Thực tế 150–300 g/m² |
Câu hỏi thường gặp
Vết nứt bao nhiêu thì cần bơm keo epoxy?
Không có một con số chung cho mọi công trình. Việc có bơm hay không phụ thuộc bề rộng, độ sâu vết nứt, cấu kiện chịu lực hay không và yêu cầu chống thấm của vị trí đó. Vết nứt chân chim nông thường chỉ cần lớp chống thấm đàn hồi phủ vết nứt; vết nứt sâu, xuyên cấu kiện hoặc có thấm nước nên khảo sát để bơm
Khoảng cách giữa các kim bơm epoxy là bao nhiêu?
Thường lấy theo chiều dày cấu kiện và bề rộng vết nứt, phổ biến khoảng 15–30 cm, kim so le hai bên vết nứt. Vết nứt mảnh cần bố trí kim dày hơn để keo đi liên tục giữa các kim
Bơm keo epoxy có chống thấm được không?
Có, với chính đường nứt đã bơm đầy keo. Tuy nhiên với sàn mái, sàn vệ sinh, bể nước, anh em vẫn nên phủ thêm lớp chống thấm toàn bề mặt vì các vết nứt nhỏ khác vẫn có thể là đường thấm.
Bơm epoxy xong bao lâu thì thi công lớp tiếp theo được?
Phụ thuộc loại keo và nhiệt độ môi trường; thời gian đóng rắn hoàn toàn của keo. Trời lạnh, keo đóng rắn chậm hơn
Vết nứt đang chảy nước có bơm epoxy được không?
Không nên bơm epoxy thông thường khi nước đang chảy. Cách phổ biến là bơm PU chặn nước trước, sau đó mới xử lý liền khối bằng epoxy hoặc phủ lớp chống thấm phù hợp.
Bơm keo epoxy xử lý nứt bê tông hiệu quả hay không nằm ở khâu chuẩn bị: đánh giá đúng loại vết nứt, khoan kim cắt qua khe, thổi sạch lỗ, trám mặt đủ cứng và bơm đủ áp, có bơm bù. Làm đúng 7 bước và nghiệm thu đầy đủ giúp anh em hạn chế bị gọi lại bảo hành. Với các vị trí tiếp xúc nước, đừng quên lớp chống thấm phủ bề mặt sau khi bơm.
Liên hệ ngay với Asia Star để được tư vấn kỹ hơn
Hotline: 024 2214 0606
Website: https://asiastar.vn/
Khám phá thêm về Asia Star
