VI
Thi công mùa mưa luôn là bài toán hóc búa đối với các nhà thầu tại Việt Nam, gây gián đoạn tiến độ và đe dọa trực tiếp đến chất lượng kết cấu. Bài viết dưới đây sẽ đánh giá tính khả thi của các hạng mục ngoài trời, đồng thời phân tích chi tiết rủi ro, giải pháp và những biện pháp kỹ thuật cốt lõi để đảm bảo tiêu chuẩn nghiệm thu.
Thi công mùa mưa có thực sự khả thi không?
Về mặt nguyên tắc xây dựng truyền thống, mùa khô luôn là thời điểm vàng để khởi công và hoàn thiện công trình. Thời tiết khô ráo giúp bê tông nhanh đạt cường độ, các lớp vữa trát khô đều, và công tác chống thấm, ốp lát diễn ra thuận lợi. Tuy nhiên, với áp lực về tiến độ dự án, chi phí cơ hội và chu kỳ quay vòng vốn, việc dừng toàn bộ hoạt động xây dựng trong suốt nhiều tháng mùa mưa là điều không thể.
Thực tế hiện nay, nhờ vào sự phát triển của khoa học vật liệu và các quy trình quản lý dự án hiện đại, việc thi công mùa mưa hoàn toàn có thể thực hiện được. Các kỹ sư hoàn toàn có thể kiểm soát được chất lượng công trình nếu có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về biện pháp thi công, trang thiết bị che chắn, và đặc biệt là việc ứng dụng các dòng vật liệu xây dựng chuyên dụng có khả năng kháng nước, bám dính tốt trong môi trường độ ẩm cao.
Mặc dù vậy, điều này đòi hỏi sự giám sát kỹ thuật vô cùng khắt khe và tính linh hoạt cao trong việc điều phối nhân công.
Những rủi ro kỹ thuật cần đối mặt khi thi công mùa mưa
Khi quyết định tổ chức thi công mùa mưa, các kỹ sư và chủ đầu tư phải đối diện với hàng loạt các rủi ro liên quan đến đặc tính cơ lý của vật liệu và độ an toàn của kết cấu.
- Sự cố đối với kết cấu bê tông: Nước mưa rơi trực tiếp vào khối bê tông tươi vừa đổ sẽ làm thay đổi tỷ lệ nước/xi măng (W/C) ở lớp bề mặt. Điều này dẫn đến hiện tượng phân tầng, rửa trôi xi măng, làm giảm nghiêm trọng cường độ chịu lực và gây ra các vết nứt chân chim khi bê tông đóng rắn.
- Suy giảm chất lượng khối xây và lớp trát: Gạch xây ngậm quá nhiều nước sẽ gây hiện tượng “cháy vữa”, hoặc ngược lại, mưa xối làm trôi lớp vữa mới trát chưa kịp ninh kết. Bề mặt tường trát trong điều kiện độ ẩm bão hòa rất dễ bị phồng rộp, bong tróc sau này.
- Thất bại trong công tác chống thấm và ốp lát: Đây là hạng mục chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Thi công các lớp màng chống thấm hoặc ốp lát gạch đá ngoài trời (như sân thượng, ban công, mặt tiền) khi bề mặt ngậm nước sẽ ngăn cản sự hình thành các liên kết hóa học. Nước bị nhốt lại bên dưới lớp gạch ốp lát sẽ gây ra hiện tượng ố màu, đọng muối (đổ muối trắng), bong tróc gạch và phá hủy hoàn toàn hệ thống chống thấm.
- Rủi ro về an toàn lao động và mặt bằng: Nền đất thi công nhão bùn gây lún sụt giàn giáo. Hệ thống điện thi công ngoài trời đối mặt với nguy cơ chập cháy, rò rỉ điện cực kỳ nguy hiểm.
Các nguyên tắc và lưu ý kỹ thuật khi thi công mùa mưa
Để kiểm soát triệt để các rủi ro nêu trên, biện pháp tổ chức thi công mùa mưa cần được lập thành văn bản chi tiết, phê duyệt chặt chẽ và tuân thủ các nhóm nguyên tắc kỹ thuật sau.
Chuẩn bị mặt bằng và hệ thống tiêu thoát nước
Trước khi mùa mưa đến hoặc trước các đợt mưa dự báo, mặt bằng công trường phải được quy hoạch lại. Cần đào các rãnh thoát nước tạm thời xung quanh hố móng, khu vực đổ bê tông và bãi tập kết vật tư. Sử dụng máy bơm công suất lớn túc trực 24/24 để bơm hút nước kịp thời, tuyệt đối không để nước tù đọng làm mềm nền đất yếu, gây sạt lở hoặc lún sụt hệ giàn giáo chịu lực. Đối với các công trình nhà cao tầng, hệ thống thu nước mưa theo các trục hộp kỹ thuật tạm phải được thiết lập để tránh nước chảy tràn trên bề mặt các sàn tầng dưới.
Kỹ thuật đổ bê tông và xây trát trong điều kiện độ ẩm cao
Đối với công tác bê tông, nguyên tắc bất di bất dịch là không được đổ bê tông khi trời đang mưa to. Nếu đang đổ mà gặp mưa rào bất chợt, phải lập tức dừng thi công, tạo mạch ngừng kỹ thuật đúng tiêu chuẩn (thường là ở vị trí có lực cắt nhỏ nhất), đồng thời sử dụng bạt nilon khổ lớn che phủ kín toàn bộ bề mặt bê tông vừa đổ để chống rửa trôi. Khi mưa tạnh, trước khi đổ tiếp, cần xử lý kỹ mạch ngừng bằng cách đục nhám, vệ sinh và sử dụng các loại phụ gia kết nối.
Trong công tác xây trát, cần theo dõi độ ẩm của gạch. Gạch ướt sũng cần được để ráo trước khi xây. Lớp vữa trát ngoài trời cần được che chắn bằng lưới mùng hoặc bạt phủ trong ít nhất 24-48 giờ đầu tiên để tránh mưa xối trực tiếp làm rỗ bề mặt.
Hạng mục ốp lát và chống thấm ngoài trời
Đây là hạng mục đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật sâu sắc nhất khi thi công mùa mưa. Độ ẩm nền (moisture content) là kẻ thù số một của màng chống thấm và keo dán.
- Đo kiểm độ ẩm: Bắt buộc phải sử dụng máy đo độ ẩm bề mặt chuyên dụng. Bề mặt bê tông hoặc vữa lót phải đạt độ khô tiêu chuẩn (thường dưới 4-5% tùy loại vật liệu) mới được phép tiến hành quét/lăn/phun vật liệu chống thấm.
- Che chắn chủ động: Phải dựng rạp, căng bạt che kín khu vực sân thượng, ban công hoặc mặt tiền dự định ốp lát. Việc che chắn không chỉ để ngăn nước mưa rơi xuống mà còn để tạo không gian kiểm soát độ ẩm, hỗ trợ dùng quạt thổi công nghiệp làm khô bề mặt.
- Quy trình ốp lát: Khi ốp gạch ngoài trời (đặc biệt là gạch khổ lớn, đá tự nhiên tự nhiên), tuyệt đối không sử dụng hồ dầu (xi măng hòa nước) truyền thống vì chúng sẽ co ngót, không có tính đàn hồi và dễ dàng bong tróc dưới tác động thay đổi nhiệt độ đột ngột sau mưa. Phải tuân thủ kỹ thuật chải keo bằng bay răng cưa cả trên mặt nền và sau lưng viên gạch (phương pháp trát vữa bơ kép – double buttering) để đảm bảo độ phủ 100%, không để lại các bọt khí hay khe hở ngậm nước.
Công tác bảo quản vật tư và an toàn lao động
Vật tư nhạy cảm với độ ẩm như xi măng, keo dán gạch, keo chà ron, bột bả, hóa chất chống thấm phải được lưu kho trong nhà có mái che, đặt trên pallet cách mặt đất ít nhất 20cm và cách tường 20cm. Trong trường hợp phải để ngoài công trường, phải kê cao và phủ bạt kín nhiều lớp, buộc chặt chân bạt.
Về an toàn điện, toàn bộ tủ điện, ổ cắm, máy hàn, máy tời phải có hộp che chắn chống nước, lắp đặt cầu dao chống giật (ELCB), và dây điện phải được treo cao, tuyệt đối không để rải dưới mặt đất ngập nước. Giàn giáo phải được gia cố chân đế bằng ván lót rộng để phân tán lực trên nền đất ẩm.
Ứng dụng vật liệu chuyên dụng để giải quyết bài toán thi công mùa mưa
Ngoài các biện pháp che chắn cơ học, chìa khóa để thi công mùa mưa thành công, đặc biệt đối với các hạng mục hoàn thiện ngoài trời, nằm ở việc lựa chọn đúng hệ thống vật liệu có tính năng cao. Những vật liệu này được thiết kế với công thức đặc biệt nhằm chịu đựng môi trường khắc nghiệt, chống lại sự xâm nhập của nước và giữ vững kết cấu.
- Keo dán gạch cao cấp gốc polymer: Thay vì sử dụng vữa xi măng thông thường, các công trình hiện đại bắt buộc phải dùng keo dán gạch chuyên dụng cho khu vực ngoài trời. Các loại keo này được tăng cường hàm lượng polymer (như phụ gia EVA/VAE tái phân tán), giúp tạo ra mạng lưới liên kết linh hoạt. Mạng lưới này không chỉ cung cấp cường độ bám dính cực cao (đạt tiêu chuẩn C2) mà còn có khả năng đàn hồi, chịu được sự co giãn của nền gạch do sốc nhiệt (sau cơn mưa trời hửng nắng gắt). Hơn nữa, keo dán gạch chất lượng cao có thời gian điều chỉnh dài và khả năng chống trượt tuyệt vời, rất thuận lợi cho thợ thi công mặt tiền trong điều kiện thời tiết không ổn định.
- Keo miết mạch (keo chà ron) chống thấm: Các đường ron gạch thường là điểm yếu chí mạng khiến nước mưa thấm xuống lớp nền bên dưới. Sử dụng keo chà ron cao cấp có bổ sung thành phần kháng nước (Hydrophobic) hoặc các dòng keo ron gốc Epoxy hai thành phần là giải pháp tối ưu. Chúng tạo ra bề mặt ron nhẵn mịn, đóng rắn hoàn toàn, không thấm nước, chống nấm mốc và không bị bào mòn bởi hóa chất hay nước mưa axit.
- Hợp chất chống thấm đàn hồi: Ưu tiên các dòng màng chống thấm gốc xi măng – polyme hai thành phần hoặc gốc Polyurethane lộ thiên. Các sản phẩm này có khả năng bám dính cực tốt trên nền bê tông ẩm (chỉ cần bề mặt bão hòa nước nhưng không đọng vũng), thi công dễ dàng, tạo ra một lớp màng liên tục có độ giãn dài cao, giúp che lấp các vết nứt nẻ chân chim do móng lún hoặc co ngót bê tông.
Việc đầu tư đồng bộ vào hệ sinh thái vật liệu chất lượng cao từ keo dán, keo miết mạch cho đến chất chống thấm sẽ tạo ra một lớp “áo giáp” hoàn hảo, đảm bảo tuổi thọ công trình không bị ảnh hưởng bởi những bất lợi của quá trình thi công trong mùa mưa bão.
Tóm lại, thi công mùa mưa, đặc biệt là các hạng mục ngoài trời, hoàn toàn có thể thực hiện được và đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật nếu nhà thầu áp dụng quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. Sự kết hợp giữa các biện pháp chuẩn bị mặt bằng chuyên nghiệp, quy trình che chắn chủ động, tuân thủ nguyên tắc đo kiểm độ ẩm và đặc biệt là việc lựa chọn đúng hệ thống vật liệu hoàn thiện chuyên dụng (keo dán, keo ron, chống thấm) chính là lời giải trọn vẹn cho bài toán này.
Liên hệ ngay với Asia Star để được tư vấn kỹ hơn
Hotline: 024 2214 0606
Website: https://asiastar.vn/
Khám phá thêm về Asia Star
